Croesawodd Castell Cyfarthfa ym Merthyr Tudful dros 59,000 o ymwelwyr yn 2025, cynnydd o 75% o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol. Mae'r cynnydd yn nifer yr ymwelwyr yn dilyn ymgyrch Cyfarthfa200, dros gyfnod o flwyddyn, i ddathlu deucanmlwyddiant y castell hanesyddol gyda dros 200 o ddigwyddiadau a gweithgareddau.
Roedd 2025 yn ddathliad deuol cyffrous i Gyfarthfa wrth i'w Fawrhydi y Brenin a'r Frenhines ymweld â Chastell Cyfarthfa i gwrdd ag aelodau o'r gymuned leol, busnesau a phobl diwylliannol adnabyddus Cymru, i ddathlu pen-blwydd Ei Fawrhydi yn 77 oed. Yn ystod y flwyddyn cyhoeddwyd hefyd y byddai Ardal Dreftadaeth eiconig Cyfarthfa yn derbyn £4.5 miliwn i ymgymryd â gwaith cadwraeth brys. Mae Llywodraeth Cymru - drwy ei gwasanaeth amgylchedd hanesyddol Cadw - a Chyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful yn cyfrannu £2.25 miliwn yr un i fynd i'r afael â'r dirywiad i ran hynaf Castell Cyfarthfa yn ogystal â diogelu Pont-y-Cafnau.
I gyd-fynd â deucanmlwyddiant Castell Cyfarthfa, darlledodd BBC Cymru Wales gasgliad o raglenni yn dathlu hanes, diwylliant a phobl Merthyr, gan gyrraedd 1.7 miliwn o bobl.
Amcangyfrifir bod tua 12,000 o bobl wedi bod i ddigwyddiadau Cyfarthfa200, a oedd yn amrywio o weithdai creadigol ac arddangosfeydd cymunedol i lwybrau awyr agored a sgyrsiau hanesyddol. Dan arweiniad Sefydliad Cyfarthfa a Chyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, gwireddwyd y rhaglen gan dîm Amgueddfa ac Oriel Gelf Cyfarthfa, y Sefydliad, ac ystod amrywiol o sefydliadau ac unigolion lleol ar draws Parc Cyfarthfa, y gymuned leol a'r fwrdeistref ehangach.
Ymhlith yr uchafbwyntiau roedd dathliadau penwythnos Pen-blwydd Cyfarthfa yn y castell gydag amrywiaeth anhygoel o weithgareddau, gan gynnwys marchnad grefftwyr, sesiynau adrodd straeon, llwybrau chwilod, stiwdio bortreadau o Oes Fictoria, mynediad am ddim i'r amgueddfa a'r oriel gelf a rhaglen o ddarlithoedd yn canolbwyntio ar dreftadaeth drawiadol y castell.
Yn ddiweddarach yn y flwyddyn, ymgasglodd cannoedd ar gyfer y Nadolig ym Mharc Cyfarthfa a oedd yn cynnwys cynnau’r goleuadau ar y goeden Sequoia enwog a thaflunio golau ar y castell ei hun.
Ymhlith yr uchafbwyntiau eraill roedd murlun trawiadol Cyfarthfa200 gan yr artist lleol Tee2Sugars yng nghanol y dref, a gomisiynwyd gan Sefydliad Cyfarthfa; lansio'r Gadair Adrodd Straeon enfawr ym Mharc Cyfarthfa gan Merthyr’s Roots a Chyfeillion Parc Cyfarthfa; Hanner Marathon Merthyr yn cael ei ailgyfeirio drwy'r parc am y tro cyntaf; a'r wobr gelf gyntaf 'Cyfosod:Cyfarthfa' sy'n annog artistiaid o Gymru sy'n dod i'r amlwg i archwilio ac ymateb i gasgliad trawiadol yr amgueddfa.
Ymhelaethwyd ar ymgyrch Cyfarthfa200 gan ymgyrch farchnata ac ymgysylltu aml-sianel a welodd faneri dathlu ar byst lampau o amgylch y dref, a negeseuon pen-blwydd hapus gan fawrion Merthyr ac eiconau Cymreig gan gynnwys Julien Macdonald, Steve Spiers a Ruth Jones.
Diolch i gyllid diweddar gan Lywodraeth Cymru, mae Castell ac Amgueddfa Cyfarthfa ar gau ar hyn o bryd tra bod gwaith mewnol yn cael ei wneud, ond mae disgwyl iddynt ailagor yn ystod yr wythnosau nesaf i groesawu ymwelwyr yn ôl ar gyfer rhaglen weithgareddau 2026.
Dywedodd Jess Mahoney, Prif Weithredwr Sefydliad Cyfarthfa "Mae'r cynnydd yn nifer yr ymwelwyr â Chyfarthfa yn 2025 yn dangos poblogrwydd cynyddol a diddordeb cynyddol y safle hanesyddol hwn. Mae hwn yn gyfnod hollbwysig wrth i ni barhau i eirioli dros ddatblygiad Cyfarthfa, gweithio gyda'r cyngor i greu cais i Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, a gwneud yr achos dros fuddsoddi gyda chyllidwyr allweddol.
"Hoffwn ddiolch yn ddiffuant i'r holl sefydliadau ac unigolion a fu'n gweithio gyda ni i wneud Cyfarthfa200 yn llwyddiant mor arbennig i Ferthyr. Rydym eisoes yn gweithio ar gynlluniau uchelgeisiol i sicrhau bod y momentwm hwn yn parhau, yn 2026, ac am y ddau gan mlynedd nesaf."
Dywedodd y Cynghorydd Brent Carter, Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful: "Mae Castell Cyfarthfa wrth wraidd hunaniaeth a threftadaeth ein tref, ac mae llwyddiant ymgyrch Cyfarthfa200 yn dangos pa mor falch yw ein cymuned o'i hanes a'i diwylliant. Mae cynnydd o 75% yn nifer yr ymwelwyr yn gyflawniad rhyfeddol ac yn adlewyrchu gwaith caled pawb sy'n cymryd rhan. Rydym wedi ymrwymo i weithio gyda phartneriaid i sicrhau'r buddsoddiad sydd ei angen i ddiogelu a gwella Cyfarthfa ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol, gan sicrhau ei fod yn parhau i fod yn destun balchder a chyfle i Ferthyr Tudful."
Cefnogwyd ymgyrch Cyfarthfa200 gan Gronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU, drwy Gyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful.